Tilkynningar dómstólaráðs

Allar tilkynningar dómstólaráðs, sjá hér

Tilkynning dómstólaráðs nr. 3/2012, viðmiðunarreglur um málskostnaðarákvörðun á áritaða stefnu í útivistarmáli skv. 113.gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sjá hér

Tilkynning dómstólaráðs nr. 1/2010. Viðmiðunarreglur fyrir dómstólana (sakamál) sjá hér

Tilkynning dómstólaráðs nr. 5/2009, sjá hér

Tilkynning dómstólaráðs nr. 4/2009, sjá hér

                    Viðmiðunarreglur um málsmeðferðartíma hjá héraðsdómstólum:

Þegar dómsmál eru rekin fyrir dómstólum ber að hraða meðferð þeirra svo sem kostur er. Hefur Dómstólaráð ákveðið að setja viðmiðunarreglur á héraðsdómstigi um fresti og viðmið vegna málsmeðferðartíma í einkamálum og sakamálum.

1. gr. Einkamál

Að því skal stefnt að frestir í einstaka einkamáli verði sem hér segir:

máli skal ekki frestað oftar en 2 sinnum á reglulegu dómþingi fyrir stefnda til að leggja fram greinargerð í máli.

dómari boði til fyrstu fyrirtöku í máli eigi síðar en 2 vikum eftir úthlutun.

máli verði ekki frestað oftar en tvisvar sinnum eftir úthlutun til gagnaöflunar og/eða sáttaumleitana.

fari annar hvor aðili fram á að dómkvaddir verði matsmenn í málinu skal lagt fyrir matsmenn að ljúka mati innan 6 vikna frá dómkvaðningu og leggja fyrir aðila máls að sjá til þess að svo verði.

að jafnaði líði að hámarki 4 mánuðir frá fyrstu fyrirtöku í máli eftir að máli hefur verið úthlutað til dómara þar til aðalmeðferð hefst.

dragist dómsuppsaga fram yfir 4 vikur skal aðilum fyrirfram gert aðvart um það og boðað hvenær ráðgert sé að dómsuppsaga fari fram.

dómari skal tilkynna það til dómstjóra ef dómsuppsaga dregst fram yfir 8 vikur.

ágreiningsmálum um forsjá barna eða forjársviptingu skal hraðað sérstaklega.

málsmeðferðartími verði að meðaltali innan við 6 mánuðir frá þingfestingu máls til dómsuppsögu.

2. gr. Sakamál

Að því skal stefnt að frestir í einstaka sakamáli verði sem hér segir:

·         fyrirkall sé gefið út innan 2 vikna frá úthlutun máls.

·         máli verði ekki frestað nema einu sinni fyrir ákærða til að taka ákvörðun um hvort hann haldi uppi vörnum í máli.

·         aðalmeðferð hefjist innan 6 vikna frá þingfestingu máls.

·         sæti ákærði gæsluvarðhaldi er máli er úthlutað er að jafnaði rétt að þingfesta mál innan viku frá úthlutun án útgáfu fyrirkalls. Í því tilfelli skal að því stefnt að aðalmeðferð fari fram svo fljótt sem kostur er og innan 2 vikna frá úthlutun, nema sérstaklega standi á.

·         kynferðisbrotamálum og málum þar sem ákærði sætir farbanni skal hraða sérstaklega.

·         málsmeðferðartími verði innan við 3 mánuðir frá þingfestingu máls til dómsuppsögu.

3. gr. Gildistaka

Tilkynning þessi gildir frá 10. september 2009. Jafnframt fellur úr gildi tilkynning dómstólaráðs nr. 1/2008.

Þannig samþykkt í dómstólaráði

10. september 2009

Helgi I. Jónsson, formaður

sign.

Tilkynning dómstólaráðs nr. 3/2009, sjá hér

Viðmiðunarreglur fyrir héraðsdómstólana (Sakamál):

I.

Ákvörðun málsvarnarlauna verjanda þegar fram fer sókn og vörn

1.      Bóka skal nákvæmlega hvenær þinghald hefst og hvenær því lýkur og miða málsvarnarlaun við þann tíma, þó þannig að brot úr klukkustund telst heil klukkustund.

2.      Dómari ætli verjanda tíma fyrir yfirlestur málsins og undirbúning málflutnings og hafi við það í huga eðli sakarefnis og umfangs málsins.

3.      Samanlagðir tímar samkvæmt liðum 1 og 2 séu margfaldaðir með 10.000 krónum pr. klukkustund.

4.      Málsvarnarlaun séu þó aldrei lægri en 46.700 krónur.

5.      Leggi verjandi fram tímaskýrslu skal framangreint haft í huga við mat á réttmæti hennar.

II.

Ákvörðun þóknunar verjanda þegar ekki fer fram sókn og vörn

1.      Þessi ákvörðun sé nefnd þóknun en ekki málsvarnarlaun.

2.      Fyrir þessi störf séu greiddar 38.900 til 61.700 krónur, sem dómari ákveður í samræmi við þá vinnu sem hann telur verjanda hafa innt af höndum.

3.      Sú viðmiðun sé höfð í huga að mæti verjandi vegna einfaldra játaðra brota, t.d. vegna eins brots, aksturs eftir sviptingu eða ölvunaraksturs, séu lægri fjárhæðir ákvarðaðar en sé um mikinn lestur málskjala að ræða fyrir þinghald séu hærri fjárhæðir ákvarðaðar. Þóknun getur þannig farið fram úr framangreindu hámarki, svo og ef verjandi þarf t.d. að mæta oftar en einu sinni vegna erfiðleika við að ná til ákærða.

III.

Ákvörðun þóknunar verjanda á rannsóknarstigi

1.      Þóknun sé greidd samkvæmt réttmætri, sundurliðaðri og tímasettri skýrslu um starf verjanda. Ef líkur eru á að yfirheyrsla hafi staðið í skemmri tíma en í tímaskýrslu greinir er dómara rétt að óska eftir því að fá lögregluskýrslu í hendur eða leita upplýsinga lögreglu um tímalengd. Ennfremur er dómara rétt að krefjast nánari skýringa á útlögðum kostnaði telji hann þess þörf.

2.      Lágmarksþóknun sé 20.000 krónur fyrir að mæta við fyrirtöku hjá lögreglu eða dómara. Standi fyrirtaka lengur en í tvær klukkustundir greiðist hver byrjuð klukkustund fram yfir það með 10.000 krónum. Ekki er greitt aftur fyrir 2 klst. útkall fyrr en að liðnum 12 klst. frá lokum síðustu fyrirtöku í málinu til þeirrar næstu.

IV.

Ákvörðun þóknunar réttargæslumanns brotaþola á rannsóknarstigi og fyrir dómi

1.      Þóknun sé greidd samkvæmt réttmætri, sundurliðaðri og tímasettri skýrslu um starf réttargæslumanns. Ef líkur eru á að yfirheyrsla hafi staðið í skemmri tíma en í tímaskýrslu greinir er dómara rétt að óska eftir því að fá lögregluskýrslu í hendur eða leita upplýsinga lögreglu um tímalengd. Ennfremur er dómara rétt að krefjast nánari skýringa á útlögðum kostnaði telji hann þess þörf.

2.      Lágmarksþóknun sé 20.000 krónur fyrir að mæta við fyrirtöku hjá lögreglu eða dómara. Standi fyrirtaka lengur en í tvær klukkustundir greiðist hver byrjuð klukkustund fram yfir það með 10.000 krónum.

V.

Þóknun vegna þess tíma sem fer í ferðalög og ferðakostnaður

1.      Þegar verjandi eða réttargæslumaður, sbr. liði I - IV, þarf vegna starfa sinna að ferðast lengur en hálfa klukkustund skal tekið tillit til þess við ákvörðun þóknunar og málsvarnarlauna.

2.      Ennfremur skal, þegar þóknun er ákveðin á rannsóknarstigi, sbr. kafla III og IV, ákveðinn ferðakostnaður í samræmi við reglur ferðakostnaðarnefndar, nú auglýsing nr. 5/2008 um akstursgjald ríkisstarfsmanna. Nauðsynlegar flugferðir ber að greiða samkvæmt reikningi. Þá skulu einnig ákvarðaðir dagpeningar sé skilyrðum til greiðslu þeirra fullnægt, nú auglýsing nr. 2/2009

VI.

Greiðslur þóknana til vitna

1.      Komi vitni fyrir dóm, sem þarf að fara um nokkuð langan veg til að gefa skýrslu, er rétt að dómari veki athygli á rétti þess samkvæmt 62. gr. oml., þ.e. að fá greiddan kostnað vegna rækslu vitnaskyldu og þóknun vegna atvinnumissis sem máli skiptir.

2.      Rétt er að vitnið fái kostnaðinn greiddan strax eftir skýrslugjöf, liggi fyrir hver hann er. Rétt er að reyna að útbúa reikningseyðublöð sem dómarinn ritar á þá kostnaðarliði sem hann telur vitnið eiga að fá greidda og staðfestir með undirritun sinni. Vitnið gæti síðan fengið kostnaðinn greiddan hjá gjaldkera dómstólsins.

VII.

Greiðslur til lögreglumanna sem gefa vitnaskýrslur

1.      Samkvæmt bréfi dómsmálaráðuneytisins ber lögreglustjóraembættunum að greiða lögreglumönnum laun fyrir að mæta í dómi til að gefa skýrslu. Dómari ákvarðar því einungis greiðslur til lögreglumanna fyrir útlagðan kostnað, s.s. ferðakostnað.

Gildistaka o.fl.

Tilkynning þessi gildir frá 10. september 2009. Jafnframt fellur úr gildi tilkynning dómstólaráðs nr. 3/2007. Lækkun fjárhæða taka mið af reglugerð um tímagjald við ákvörðun þóknunar til verjenda og réttargæslumanna, nr. 715/2009 og bréfi dóms- og kirkjumálaráðuneytisins dagsettu 24. ágúst 2009.

Þannig samþykkt í dómstólaráði

10. september 2009

Helgi I. Jónsson, formaður

sign.

2/2008 Reglur um aðgang að gögnum hjá héraðsdómstólum

1. gr.

Form beiðni um aðgang að gögnum máls

Sá sem leitar eftir því að fá aðgang að gögnum úr sakamáli eða einkamáli skal beina formlegri beiðni þess efnis, þ.m.t. tölvupósti, til viðkomandi héraðsdómstóls. Í beiðninni skal rökstutt á hvern hátt erindið samrýmist þeim reglum sem hér fara á eftir og því lýst í hvaða tilgangi leitað sé eftir heimild til aðgangs að gögnum máls.

2. gr.

Aðgangur að gögnum í sakamáli

Um aðgang ákæruvalds, sakbornings, ákærða, brotaþola, verjanda og réttargæslumanns að málsskjölum í sakamáli fer samkvæmt lögum um meðferð opinberra mála.

Eftir þingfestingu sakamáls er dómara skylt, gegn greiðslu gjalds samkvæmt lögum um aukatekjur ríkissjóðs, að láta þeim er þess óska í té staðfest afrit af ákæru svo fljótt sem við verður komið. Þó skal synja um að láta í té afrit af þeim hluta ákæru sem hefur að geyma upplýsingar um einka-, fjárhags- eða viðskiptahagsmuni einstaklinga ellegar lögpersóna sem sanngjarnt er og eðlilegt að leynt fari, nema sá samþykki sem í hlut á. Enn fremur ef mikilvægir almannahagsmunir krefjast þess, svo sem ef um er að ræða upplýsingar um öryggi ríkisins eða varnarmál ellegar samskipti þess við önnur ríki eða alþjóðastofnanir.

Sá sem sýnir fram á að hann hafi lögvarinna hagsmuna að gæta, skal gegn greiðslu gjalds samkvæmt lögum um aukatekjur ríkissjóðs, fá í hendur endurrit úr þingbók eða dómabók vegna sakamáls.

Endurrit skulu staðfest með undirskrift dómara eða annars starfsmanns héraðsdómstóls. Skal endurrit vera tilbúið til afhendingar innan mánaðar frá þeim tíma sem beiðni barst.

Að öðru leyti en að framan greinir, afhenda héraðsdómstólar ekki einstaklingum eða lögaðilum gögn eða aðrar upplýsingar úr sakamáli. Gildir það um hvers kyns upplýsingar úr málaskrá viðkomandi dómstóls, þ. á m. um vottorð um upplýsingar um hvort einstaklingar eða lögaðilar hafi átt aðild að dómsmálum við tiltekinn héraðsdómstól.

3. gr.

Aðgangur að gögnum í einkamáli

Skylt er, gegn greiðslu gjalds samkvæmt lögum um aukatekjur ríkissjóðs, að láta þeim, sem í einkamáli hafa lögvarinna hagsmuna að gæta, í té staðfest eftirrit af málsskjölum og úr þingbók eða dómabók svo fljótt sem við verður komið og ekki síðar en innan mánaðar frá því þess er óskað.

Meðan mál er rekið í héraði, unnt er að skjóta því til æðra dóms eða mál er rekið fyrir æðra dómi er skylt, gegn greiðslu gjalds samkvæmt lögum um aukatekjur ríkissjóðs, að láta viðkomandi í té eftirgerð af hljóðupptöku eða myndbandsupptöku eða leyfa hlustun á upptökum svo fljótt sem við verður komið. Í allt að þrjú ár frá því upptaka fór fram má verða við ósk þess efnis ef sérstakar ástæður mæla með því.

Heimilt er að krefjast fyrirframgreiðslu áætlaðs gjalds samkvæmt 1. og 2. mgr.

Telji dómari óheimilt eða óskylt að verða við ósk um eftirrit eða leyfi til að hlýða á upptöku kveður hann upp úrskurð um það ef þess er krafist.

Að öðru leyti en að framan greinir, sbr. þó 4. gr., afhenda héraðsdómstólar ekki einstaklingum eða lögaðilum gögn eða hvers konar upplýsingar úr einkamáli. Gildir það um hvers kyns upplýsingar úr málaskrá viðkomandi dómstóls, þ. á. m. um vottorð um upplýsingar um hvort einstaklingar eða lögaðilar hafi átt aðild að dómsmálum við tiltekinn héraðsdómstól.

4. gr.

Upplýsingar úr málaskrá vegna gjaldþrotaskipta o.fl.

Við hvern héraðsdómstól er haldin skrá um beiðnir um heimild til greiðslustöðvunar og nauðasamningsumleitana, kröfur um gjaldþrotaskipti og ágreiningsmál sem rekin eru samkvæmt 5. þætti laga um gjaldþrotaskipti o.fl. Um málaskrá þessa fer samkvæmt reglugerð nr. 226/1992. Upplýsingar úr þessari skrá verða ekki veittar neinum öðrum en þeim sem hafa lögvarinna hagsmuna að gæta, sbr. 7. gr. reglugerðar nr. 226/1992.

Gegn greiðslu gjalds samkvæmt lögum um aukatekjur ríkissjóðs getur einstaklingur leitað eftir vottorði við þann héraðsdómstól, þar sem hann hefur heimilisvarnarþing, um það hvort krafa hafi komið fram um gjaldþrotaskipti á búi hans. Slíks vottorðs geta félag, stofnun og samtök einnig leitað. Í vottorði héraðsdómstóls verður ekki annars getið en þess hvort krafa á hendur hlutaðeigandi um gjaldþrotaskipti hafi komið þar fram og eftir atvikum hver afdrif hennar hafi orðið.

Með sama hætti og gegn greiðslu gjalds samkvæmt lögum um aukatekjur ríkissjóðs getur einstaklingur, félag, stofnun eða samtök leitað vottorðs héraðsdómstóls um að hlutaðeigandi hafi ekki óskað eftir heimild til greiðslustöðvunar eða nauðasamningsumleitana.

5. gr.

Um lögvarða hagsmuni

Við mat á því hvort einstaklingur eða lögaðili hafi lögvarða hagsmuni af aðgangi að gögnum máls skal einkum litið til þess hvort viðkomandi hafi beinna, verulegra, sérstakra og lögvarinna hagsmuna að gæta. Er við það miðað að starfandi lögmenn hafi slíkra hagsmuna að gæta í tengslum við úrlausn lögfræðilegra álitaefna sem þeir starfa að. Þá skulu námsmenn vera taldir hafa slíka lögvarða hagsmuni af aðgangi að gögnum máls leiti þeir eftir aðgangi í tengslum við fræðilega rannsókn sem þeir vinna að í námi, sé slík beiðni studd meðmælum kennara eða leiðbeinanda viðkomandi nemanda.

6. gr.

Gildistaka

Tilkynning þessi tekur þegar gildi.

Þannig samþykkt í Dómstólaráði

4. september 2008

Símon Sigvaldason

formaður Dómstólaráðs

sign.