Laganefnd

Laganefnd Lögmannafélags Íslands hefur fengið ofangreint frumvarp til umsagnar.

Í frumvarpinu er lagt til, að í stað fyrstu tveggja málsgreina núverandi 51. gr. umferðarlaga, sem eru svohljóðandi:

51. gr. Ökuskírteini eru tvenns konar: Bráðabirgðaskírteini og fullnaðarskírteini.
 Bráðabirgðaskírteini er gefið út til byrjanda og gildir í tvö ár.

komi þrjár nýjar málsgreinar, það er:

Ökuskírteini eru þrenns konar: Reynsluskírteini, bráðabirgðaskírteini og fullnaðarskírteini.
     Reynsluskírteini er gefið út til byrjenda og gildir í sex mánuði. Brjóti handhafi reynslu skírteinis af sér á reynslutímanum er heimilt að framlengja gildistíma skírteinis hans um allt að sex mánuði í senn. Handhafa reynsluskírteinis er óheimilt að stjórna bifreið nema í fylgd með honum sé einstaklingur, handhafi fullnaðarskírteinis og a.m.k. 21 árs að aldri. Stjórnandi bifhjóls með reynsluskírteini skal vera í fylgd annars sem fullnægi fyrrgreindum skilyrðum.
     Bráðabirgðaskírteini er gefið út að loknum gildistíma reynsluskírteinis og gildir í tvö ár.
Í greinargerð eru breytingarnar rökstuddar með vísun til þeirrar ógnar, sem ungum ökumönnum, sem nýlega hafa fengið ökuréttindi, stafar af reynsluleysi sínu, og ennfremur hvaða hættu þeir valda öðrum í umferðinni, þar á meðal félögum sínum. Byggist þessi hluti rökstuðnings einkum á upplýsingum frá Umferðarráði um tíðni alvarlegra slysa, sem ökumenn í ýmsum aldursflokkum lenda í. Kemur þar skýrt í ljós, að ungir ökumenn á fyrstu árum ökuréttinda, lenda í mun fleiri slysum en aðrir. Vafalítið er einnig unnt að fá upplýsingar frá bifreiðatryggingafélögunum um tjónatíðni ungra ökutækjaeigenda, sem sýni hlutfallslega mun hærri tjónatíðni ungra ökumanna en þeirra sem öðlast hafa reynslu.

Eins og fram er tekið í greinargerð hafa ýmsar leiðir verið reyndar til þess að minnka þá hættu, sem óreyndir ökumenn setja sjálfa sig og aðra í. Hafa þær, að því er virðist, ekki borið nægilegan árangur.

Mat laganefndar er, að með frumvarpinu sé lögð til leið, sem vænta má nokkurs af, án þess að hún gangi óhæfilega langt í að hefta frjálsræði ungra ökumanna með vísan til þeirra miklu almennu hagsmuna, sem er af fækkun slysa og óhappa í umferðinni. Hafa verður í huga, að í 2. málslið 2. mgr. breytingartillögunnar er nauðsynlegt að skilgreina betur við hvað er átt, það er hvort átt sé við brot á umferðarlögum einum, eða hverskyns refsiverð brot, eða er ætlunin að tjón sem valdið er án þess að refsivert verði talið, dugi til þess að framlengja gildistíma reynsluskírteinis. Væri til dæmis athugandi að telja upp greinar umferðarlaga, sem brot á yrðu látin valda framlengingu reynsluskírteinis.

Án þess að varði lögfræðilegt atriði, er rétt að benda á, að samþykkt frumvarpsins er ekki líkleg til vinsælda meðal ungs fólks. Hafa verður þó í huga, að með tillögunum er gætt ákveðins meðalhófs í því að freista þess að taka á vanda, sem stafar af ungum ökumönnum án þess að hækka bílprófsaldur, sem vafalítið væri óvinsælasta aðgerðin, án þess að víst sé að leiddi til árangurs, annars en að flytja vandamálið upp í aldri.

Laganefnd leggur samkvæmt ofansögðu til að frumvarpið verði samþykkt með breytingu á 2. málslið 2. málsgreinar.